ایده‌ی خطرناک داروین

۲۱

ایده‌ی خطرناک داروین (Darwin’s Dangerous Idea)
به پیامدهای فلسفی یک ایده یا کشف غیرفلسفی فکر کردین؟ اینجا از اثرات فلسفی ایده‌ی تکامل داروین حرف زدیم.

نویسنده: Daniel Dennett | متن: عباس سیدین | روایت: علی بندری | تدوین: امید صدیق‌فر

کتاب‌های bplus را از اینجا بخرید.

پشتیبان بی‌پلاس شوید.

موزیک‌ها: حسین نجفی | Day Yan Key

اسپانسر‌: رهنما کالج | اینستاگرام رهنما کالج

بی‌پلاس در اینستاگرام

ثبت‌نام در اپلیکیشن خلاصه‌ی کتاب بلینکیست

چیدمان ترکیبی از نقاشی‌های ونگوک

 

ایده‌ی خطرناک داروین (Darwin’s Dangerous Idea)

 در تمام طول تاریخ فکر بشر یک شکاف بزرگ در دنیا وجود داشت. بین ذهن ما انسان‌ها و مابقی جهان. ایده‌ی تکامل داروین به تعبیر نویسنده این دو جهان را به هم وصل کرد. از نظریه‌ی داروین معمولاً در زیست‌شناسی خوانده‌ایم. نویسنده در این کتاب نظریه‌ی تکامل را به عرصه‌های دیگر می‌برد و ادعا می‌کند اثر داروین بر فکر و دنیای ما بیش از چیزی است که معمولاً‌ تصور می‌کنیم.

چرا پیشنهادش می کنیم؟

برهم زدن نظم پیشین و دقیق‌تر نگاه کردن به ایده‌های پذیرفته شده چیزیه که ما ازش استقبال می‌کنیم. فکر می‌کنیم داروین هم با ایده‌ی تکاملش همین کار رو کرده. نظم موجود رو برهم زده. هر موضوعی در برخورد با نظریه‌ی تکامل به ناچار دچار تحول می‌شود و باید تغییر شکل پیدا کند. برای همین مخالفت و مقاومت در برابر این ایده شدید است.

نویسنده کیست؟

دنیل کلمنت دنت فیلسوف، نویسنده و دانشمند آمریکایی است. دنت بخشی از دوران کودکی‌اش را در لبنان گذراند. پدرش آنجا به عنوان متولی فرهنگی در سفارت آمریکا فعالیت می‌کرد. پس از فوت پدرش به ماساچوست آمریکا برگشت. لیسانس و فوق لیسانس فلسفه را در دانشگاه هاروارد گذراند و دکتری فلسفه را از دانشگاه آکسفورد دریافت کرد. تا به امروز حدود ۲۰ کتاب و بیش از ۵۰۰ مقاله از دنت منتشر شده است.

۳۰ نظر

  • فربد گفت:

    علی جان، عباس جان، امیدجان و هر دست اندر کار دیگری که در تولید این اپیزود و اپیزود های دیگر نقش داشتی، خسته نباشید، دمتون گرم، امیدوارم پر انرژی ادامه بدید.
    مثل خیلی اپیزود های دیگر موضوعات جالب در ذهن من کاشته شد که منجر به گسترش جهان بینی من شد. همه ی ما شاید راجع به تکامل و داروین خوانده یا شنیده باشیم اما بسط ایده ی داروین در ریز ترین مفاهیم انسانی به شدت قابل تامل است. هر چند از کنار مقوله ی اخلاق و همچنین دین به عنوان دشمنان سر سخت بسط تکامل خیلی ساده و محافظه کارانه گذشت.( خواه در روایت شما از کتاب، خواه در اصل کتاب) جای بحث بیش تری داشت. اما بذر تفکر در مورد تکامل را در بستر های بسیاری در ذهن من کاشت. مشتاق هستم کتاب را بخوانم.

    • قاسم گفت:

      بالاخره اندکی سازش‌کاری لازمه برای معرفی کردن چنین ایده‌های تند و تیزی در فرهنگ ما. اتفاقاً بنده هم به نظرم درست بود که به دین و اخلاق با هوشمندی پرداخته نشد.

  • کاکا گفت:

    یک بار میگه نظریه داروین شبیه فروید هست یک بار میگه شبیه نظریه گرد بودن زمین گالیله
    مثل اینکه نویسنده کتاب خیلی تو باغ نبوده که این سه تا هیچ به هم ربطی ندارند
    کلی اشکال به نظریات فروید وارد هستش. کجای دنیا الان نظریات فروید به غیر از برای آشنایی با تاریخ تدریس میشن(جز ایران) بعد از اون چندین نظریه ارزشمند دیگه اومد که کاملا قابل تامل هستش
    جالب اینکه انتظار داره همه جای دنیا هم این نظریه تدریس بشه
    کلا مباحث و نظریات علوم انسانی با زیستی و تجربی قابل قیاس نیستن

  • حسین گفت:

    تو حوزه فرهنگ میگه یک تغییر کوچیک ایجاد میشه
    ولی خود پیامبر یک استثنا هستش که نظریه داروین رو میترکونه
    فرهنگ علم را بجو حتی در چین رو برای آدم هایی که دختر هاشون رو زنده بگور میکردن
    خود وجود پیامبر همون تفاوت دیدگاه فرهنگی اسلامی هستش در مقابل نظریه داروین

    • علی گفت:

      البته این بسط نظریه به فرهنگ ایده ی نویسنده ی کتابه نه ایده ی داروین.
      نکته ی دیگه اینکه در ادیان ابراهیمی ایده ی خلقت وجود دارد که مثلا اینکه انسان از گل خلق شده که قطعا با نظریه ی داروین در تضاد می باشد.این ما هستیم که انتخاب می کنیم کدام نظریه را درستتر بدانیم.

  • محمد یمینی گفت:

    سلام
    من واقعا پادکستتون رو دوست دارم هم چنل بی هم بی پلاس
    موضوع این دفعه رو واقعا بد میدونم همه ی افراد قابلیت حضم موضوع به این سنگینی رو ندارن . این موضوع میره سمت مباحث عمیق علمی و فرهنگی که واقعا جایگاهش اینجا نبود. یادتون باشه اون قظیه ی تکامل مغز توسط داروین غیر قابل اثباته و دلیلی هم که نویسنده تو کتاب براش اورده اصلا علمی نیست . و بشر با این طول عمر زمانی امکان همچین جهش مغزی رو نداشته. من به عنوان شنونده همیشگیتون ازتون میخام تو باب فلسفه و دین نرید چون جایگاهش اینجا نیست

  • نعیم گفت:

    سلام
    موضوع خوبی رو انتخاب کردید، ممنون که جسارت به خرج دادید ، شما به عنوان راوی کتاب ، این قدرت رو پیدا کردید که روی مخاطب تاثیرگذار باشید. کارتون ارزشمنده،( بخصوص وقتی ترکیب بی پلاس و چنل بی رو با هم داریم) مواظب خودتون باشد ، فارسی زبان ها به امثال شما نیاز دارن، برید جلو

  • علی گفت:

    تبریک به گروهتون بابت رفتن سراغ این کتاب.

  • علی گفت:

    نظریه ی تکامل از نظریه گذشته و میتوان گفت که حقیقته هم در سطح ماکرو و هم در سطح میکرو تکامل در طول زندگی بعضی از ما اتفاق افتاده البته اگه زیاد جوون نباشیم.

  • رضا گفت:

    درکتاب ژن خودخواه ریچارد داوکینز این جمله وجود دارد که در سطح ژن خودخواه بودن خوب و ایثارگر بودن بد است. اما این جمله در سطح ژن درست است شاید در سطوح فردی و جامعه درست نباشد در سیستم های دارای چند سطح مانند جهان ما آنچه در یک سطح نتیجه گیری می شود درباره ی سطوح بالاتر یا پایین تر الزاما نمیتوان نتیجه گرفت ممکن است چیزی در یک سطح مطلوب و در سطح دیگر نا مطلوب باشد.به نظرم باید برای این بسط دادن اتفاقی که در سطح ژن اتفاق می افتد به سطوح دیگر دقت فراوان شود.

  • جمشید گفت:

    پیشنهاد میکنم سراغ کتاب های نسیم طالب,ادام گرنت,ریچارد داوکینز,دنیل کانمن برید خیلی ممنون به خاطر چراغی که روشن کردید.

  • حسن گفت:

    امیدوارم نظرات به نفع سمت خاصی سانسور نشه با تشکر از شما البته سانسور احتمالا پنهان میکنه و احتمالا توانایی حذفا نداره ما خیلی قوی اینجا هستیم.

    • ادیتور گفت:

      متاسفانه مجبور شدیم کامنت‌های شمارا پاک کنیم چون ما نمی‌خوایم محلی برای توهین مستقیم به هم و عقاید هم باشیم. بحث اختلاف نظر نیست اما سایت ما فضای مناسبی برای بحث‌های غیرمنطقی و توهین‌آمیز با هم نیست

  • NASA love گفت:

    لطفا ادامه داشته باش

  • سلام و درود
    هر اپیزود یک دنیا از نادانی مان رو بهمون نشون میده
    در واقع هر اپیزود یک دریچه است رو به جهانی ناشناخته برای ما که توهم دانایی داریم.
    از هر اپیزود حتما مطلب جدیدی یاد می گیریم.
    با سپاس و آرزوی تداوم
    سلیمانی حمزه

  • سعید عبداللهی نسب گفت:

    فوق العاده بود, معتاد شدم به پادکست های شما مخصوصا بیان و لحن ارائه عالیه بازم ممنون بابت تمام زحماتتون

  • حسین گفت:

    با سلام خدمت جناب بندری و همکاران عزیز و تشکر از پادکست بسیار فکربرو برنده شما!
    بیزحمت اگه تونستین، کتاب The Road to the Serfdom اثر Friedrich Hayek رو تو برنامتون قرار بدین.
    با تشکرات فراوان.

  • حمید گفت:

    سلام
    ممن ن از زحماتتون ، به نظرم تبلیغات مقداری خلاصه تر بشه بهتره…

  • احمدعلی گفت:

    با این پادکست ارتباط برقرار نکردم چون
    ۱-توی چند صد سال اخیر هزاران و شاید میلیونها نظریه توسط دانشمندان ارائه شده چرا باید تکامل داروین تتوی مدارس آموزش بدهند؟
    ۲-پل بین دو جهان را کجای دلم بذارم
    ۳-هرکی داروین را قبول نداره جهلش توجیح ناپذیره؟!!!!یعنی یه عده جاهل داریم پادکست گوش می دیم!
    ۴-اصلا قبول شما انسانها از نسل شامپانزه هستید! شامپزه از نسل ماهیه و…. آخر همه از نسل یک تک سلولی! منشاء حیات واسه اون تک سلولی کجاست؟
    ۵- هوش مصنوعی چیه؟کامپیوتر یکی از قابلیتاش انجام محاسبات خیلی پیچیده با کمک حافطه قوی و تکرار بالاست. یه ربات هوشمند یادگیرنده را ول کنی وسط یه گله گاو تا ده میلیون سال دیگه مثل آدم فکر نمی کنه
    ۶- بالابر طبقه اول را کی نصب کرده؟!!
    پ ن : به کسی توهین نکردم لطفا توهین نکنید.

    • آشنا گفت:

      سلام، چند پاسخ کوتاه:

      ۱) شواهد بسیاری بر نظریه فرگشت داروین هست. ولی مطلقا هیچ شاهدی برای نظریه خلقت نداریم. نظریه فرگشت هم مثل باقی نظریات علمی، ممکنه به نظریه کامل‌تری بسط پیدا کنه.
      ۳) نسبیت انیشتین درست یا غلط بودنش به پذیرش عامه نیست. بلکه به شواهد و درستی پیش‌بینی‌هاست و همچنین منطقی بودن فرضیات این نظریه.( این در مورد همه نظریه‌های علمی صدق می‌کنه) مهم نیست ما چی دلمون می‌خواد. طبیعت، منطق خودش رو داره!

      ۴) در مورد پیدایش تک‌سلولی هم نظریه هست هم مشاهده، مثلا در آزمایشگاه ثابت شده که در شرایطی مناسب این اتفاق می‌تونه بیفته.

      ۵) همین الان هوش مصنوعی گوگل کارهایی رو می‌کنه که پنجاه سال پیش دور از ذهن بود. مثلا تشخیص یک گربه در یک عکس. ممکنه این به نظر شما خیلی ابتدایی برسه، اما کافیه به این فکر کنید که بچه هم دقیقا همینطوری و با همین روند پیش می‌ره و یاد می‌گیره. سال‌های اول زندگیش رو به مشاهده و جمع‌آوری اطلاعات از محیط اطرافش سپری می‌کنه و بعد از دو سال قادره گربه رو در همه حالات تشخیص بده.

    • احمدعلی گفت:

      سلام جوابهاتون هرچند کوتاه، پاسخ سوالهای من نبود.
      ۱-ممکنه هم هست که کاملا رد بشه
      ۳-طبیعت منطق خودش را داره ماهم بی منطقی خودمون را. نسیبیت انشتین هم یه جاهایش الان رد شده
      ۴- تو کدوم آزمایشگاه تونستند یه تک سلولی زنده درست کنند!!!؟بگید ما هم بدونیم
      ۵- هوش مصنوعی گوگل را یک انسان داره توسعه میده نه یک شامپانزه!
      ۶- آخرش نگفتی بالابر طبقه اول را کی ساخته:)

  • Sara گفت:

    سلام به گروه بی پلاس
    سپاسگزارم از این همه زحمتی که در راستای آگاهی همگانی میشه . خدا قوت .
    نکته ی مهمی که ما شنونده ها اغلب فراموش می کنیم اینه که چیزی که خلاف باور ماست نباید گفته بشه ، این نشونه ی جهل ماست . اگر درختان میوه چشمشون به خواست دل یک ادم می بود ، میوها ی محدودی داشتیم.
    اگر کسی پژوهشی در رد و اثبات نظریه ای دارد و سالها رو یک زمینه کار کرده می تونه مخالفت خودش رو با ارجاع مقاله یا کتابش اعلام کنه .لازمه ما شیوه ی نقد کردن رو یاد بگیریم ، نشستن جلوی تلوزیون و تخمه شکستن و سر فوتبالیست داد زدن که برو برو بزن بزن ” چرا نزدی و چرا نگرفتی راحته . اگر کسی اعتراضی به چیزی داره لازمه قدمی برداره و تلاشی انجام بده . هر گفته می تونه باب اندیشه ی ما رو برای حرکت به سوی کشف حقیقت باز کنه . حتی گفته ی باطل و ناحق . ممنون از جناب علی بندری و دوستان عزیزشون که موضوعاتی برای فکر کردن و جرقه های برای حرکت من به شخصه ایجاد کردن چه ان چیزی که در ذهنم می گنجیده و چه انچه نمی گنجیده .
    🙏🏻🙏🏻🙏🏻🌹🌹🌹🌹
    سارا

    • Saeed گفت:

      مرسی از نظر خوبتون!
      متاسفانه به نظر میرسه بعضی از مخاطبان این پادکست انتظار دارن هر نوع مطلب علمی که در تضاد با اعتقادات مذهبیشون هست منتشر نشه و اصلن بهش پرداخته نشه تا یک وقتی شک و شبهه ای در مورد اعتقاداتشون براشون پیش نیاد!

    • حسین گفت:

      خیلی ها انتظار دارن که یک نظریه خیلی معمولی که ممکنه هزار تا اشکال هم بهش وارد باشه اینقدر الکی بزرگ نشه . اکثر انتقاد ها منطقی هستش. این کتاب خیلی یک جانبه نوشته شده و اصلا بویی از نظرات علمی نبرده. خود مرحوم انقدر تعصب نداشت رو نظریاتش که این کتاب داره. ربطی هم به مذهب نداره. چه مذهبی چه غیر مذهبی میتونه ایراد وارد کنه.

  • حسین اصلی گفت:

    دوست عزیز نظریه داروین اصلا معمولی و یکی از هزاران نیست و بسیار نظریه مهم و تاثیر گذاری هست و شواهد بسیار بسیار زیادی در تاییدش جمع آوری شده و میشه. (فسیل، dna و …)
    و نکته ای که خیلی ها روی اون مغالطه میکنند خود کلمه نظریه هست که در بین دانشمندان معنی متفاوتی داره با معنی روزمره ای که میشناسیم. نظریه های علمی باید در اسکوپ خودشون اثبات شده باشند مثل نظریه نیوتون و نظریه نسبیت که هر دو درستن ولی در حوضه یا اسکوپ خودشون. خواهش میکنم بدون تعصب در مورد تکامل مطالعه کنین و صرف اینکه دوست دارید صحیح نباشه ارزش و اهمیتش رو دست کم نگیرید.
    ممنون

  • امیر گفت:

    سلام
    موضوع حساس و مناقشه برانگیزی هست اما متاسفانه به شدت جانبدارانه، یک طرفه، سطحی و ساده انگارانه بود.
    نویسنده بزرگوار دقیقا مثل کسی که فکر میکنه مرکز دنیاست شروع میکنه همه اطرافش رو نسبت به خودش توضیح دادن و سنجیدن، و نهایتا هم دوباره نتیجه میگیره که بله اینجا مرکز دنیاست!!
    البته مباحث فرگشت سالهاست در جریانه و با این همه هزینه و حمایت سیاسی فرهنگی دولت های مدرن هنوز فراتر از نظریه نشده. من هم نمیخوام وارد این بحث بشم اما این حجم ساده انگاری نوبره: مکرر از مهندسی مثال میاره، اونهم برای ایده ای که میگه مهندس وجود نداره!
    اما بدتر اینه که پا رو فراتر میگذاره و وارد ساده سازی اثر هنری میشه:بله این فرمول رو بریز رو هم باخ به وجود میاد! عجب، آفرین، کجاست پس باخ ۲؟!
    چرا فکر میکنه باید همه چیز رو به هم ببافه؟!
    انتظار کتاب های محکم تری داریم ازتون.پ
    ممنون

  • سمیرا گفت:

    این سایت بسیار عالی است آقای بندری سما هم خیلی شیوا و رسا و دلنشین تفسیر میکنید ممنون

Leave a Reply to امیر Cancel Reply