پادکست بیپلاس پادکست تاریخی نیست. اما در بعضی از اپیزودهای بیپلاس، سراغ کتابهای تاریخی و داستانهای تاریخی هم رفتهایم. در کانال یوتیوب بیپلاس هم دربارهی تاریخ ایران، جنگ جهانی و ماجراهای تاریخی دیگری حرف زدیم.
نویسنده: علی بندری چهارصد سال پیش در آلمان امروز یه آقایی بود به نام نیاندر. Johanne Neander مرد خدا و اهل طبیعت. از خوبهای کالونیست که دوست داشته بره در طبیعت قدم بزنه. آدم دینی بود و هرچی در کوه و دشت و دره میدید براش ورقی بود از معرفت کردگار. یه جایی هم که […]
ایران قرن نوزده. ایران قاجار. ایرانی که متوجه عقب ماندگی شد و شروع کرد به تلاشهایی برای جبرانش. برای رسیدن به اون چیزهایی که داشت در غرب میدید. آزادی، عدالت، پیشرفت، حکومت قانون با همون درکهای ناقص اون موقع. داستانی که با شکست ایران از روسیه شروع شد و با صدور فرمان مشروطه تمام شد. […]
نویسنده: آمنه محمدی، علی بندری هند رو شنیدیم که مستعمره انگلستان بوده. دویست سال تقریبا بریتانیاییها بر هند حکومت میکردن. اما این رو شاید ندونیم که استعمار رو دولت انگلستان شروع نکرد. استعمار هند اولش اصلا داستان یک شرکت بود. یک شرکت تجاری از لندن آمد و تونست ملتی ۲۰۰ میلیون نفر رو اون طرف […]
نویسنده: بهجت بندری، علی بندری رابطهی ایران و روسیه یکی از مهمترین موضوعهای تاریخ مدرن ایران و مخصوصا تاریخ دویست سیصد سال اخیر ایرانه. هم در دوره فعلی و زمان ما و هم در قرن بیستم با اتحاد جماهیر شوروی و هم قبل از اون با امپراطوری روسیه تزاری. تصویر ما از تاریخ ایران حتما […]
نویسنده: بهجت بندری، علی بندری اینجا درباره سه شخصیت مهم قرن ۱۸ امریکا صحبت میکنم. یک مخترع، یک نویسنده و روزنامهنگار و ناشر، و یک سیاستمدار که امضاش پای سه سند هویت بخش آمریکا هست. بیانیه استقلال, پیمان همکاری با فرانسه در جنگ علیه بریتانیا, معاهده پاریس که پیمان صلح بین بریتانیا و امریکا بود […]
نویسنده: آمنه محمدی، علی بندری هند کشوریه که در جنگهای جهانی اول و دوم مشارکت میلیونی داشت. مشارکت نه به میل خودش بلکه اتوماتیک. چون بخشی از امپراطوری انگلستان حساب میشدن و باید سرباز میفرستادن برای جنگی که انگلیس داشت توش میجنگید با آلمان. آخرش هم معلوم نیست اگر جنگ جهانی نبود که انگلیس رو […]
نویسنده: بهجت بندری، علی بندری کانال سوئز یک مسیر آبی دست ساز تقریبا ۲۰۰ کیلومتریه که مدیترانه رو وصل میکنه به دریای سرخ. و مسیر کشتیرانی مهمیه بین آسیا اروپا. از این بالا در پورت سعید از تو دل این صحرای سینا شروع میشه و بعد هم تهش در پورت سوئز کنار دریای سرخ. اسمش […]
نویسنده: بهجت بندری، علی بندری روسیه رو که نگاه میکنیم امروز چی میبینیم؟ یک کشور خیلی خیلی بزرگ، قدرتمند، که از جایگاه خودش در دنیا راضی نیست. زمان تزارها همین بوده در جمهوری سوسیالیستی شوروی همین بوده در روسیهی پوتین هم همینه. در هر سهی اینها هم منجر شده به ظهور رهبر قدرتمند فردی. یه […]
نویسنده: علی شیخ، علی بندری قانون اساسی آمریکا اینطوریه که رییس جمهور اگر بمیره یا استعفا بده معاونش میشینه جاش. این البته طبعا اتفاق خیلی معمولی نیست. بیشتر معاون رئیس جمهورها با رئیس جمهور میان و با رئیس جمهور هم میرن. تعداد کمی ولی یهو میزنه و میرن رو صندلی اصلی. از این تعداد کم […]
نویسنده: آرش بهشتی، علی بندری یک کاری که من دوست دارم دربارهی شخصیتهای تاریخی بکنم اینه که تلاش کنم واقعی ببینمشون. از کاریکاتور تاریخی خادم و خائن و قضاوتهای یک کلمهای و یک جملهای دربارهشون پرهیز کنم. دربارهی آدمهای معمولی هم قضاوتهای یک جملهای و حکمهای قاطع و جامع دادن کار کم فایدهایه. هیجان انگیزه […]
نویسنده: علی بندری کریم خان در چه احوالی شاه شد قرن هجده ایران عملا فاصله بین دو پادشاهی بزرگ و طولانی مدت صفویه و قاجاریه بود. چند بار توش اینطور میشد که از گوشهای هر کسی پرچمی بلند میکرد. خیلی هاشون هم یا یه شازده صفوی بودن یا خودشون رو میبستن به شازده واقعی یا […]
نویسنده: علی بندری میخوایم قصه آلمان رو بگیم. در یک ساعت میخوایم تاریخ سرزمینی رو بگیم که الان به اسم آلمان میشناسیم. از اول اول اول تا ابتدای قرن بیستم. آلمان کشوری که در طول یک قرن بعد از تاسیسش دوبار خیز برداشت اروپا رو بگیره هر دو بار زمین خورد. دو تا جنگ جهانی […]
نویسنده: مریم مهری، علی بندری قرن نوزده در ایران قرن قاجاریه است که همه این قرن و کمی قبل و بعدش بر ایران حکومت کردن. قرنی که در تاریخ دنیا بسیار قرن مهم و نقطه عطفی شد. تغییراتی که در اندیشه و بعدا کشورهای غربی به وجود امده بود از روشنگری و انقلاب علمی و […]
نویسنده: بهجت بندری، علی بندری آمریکا چطوری درست شد؟ تعریف کردیم قبلا داستان شکل گیری آمریکارو, این جایی که الان ایالات متحده امریکا هست قبلا بومیهایی ساکن بودن، بعد انگلیسیها از سال های ۱۶۰۰ رفتن اونجا. از ساحل شرقی شروع کردن آباد کردن با بومیها جنگیدن و هل دادنشون عقب تا کم کم شدن ۱۳ تا […]
نویسنده: بهجت بندری، علی بندری یه جنگی هست اول قرن بیستم که من اسمش رو هم نشنیده بودم و توش گاندی و چرچیل در یک طرف منازعه بودن و از نتایج غیر مستقیمش این بود که دولت انگلیس دید مردم خیلی ناسالم شدن و تصمیم گرفت بیاد وسط و یه تغییرات مهمی در اداره جامعه […]
نویسنده: علی بندری واتیکان پایتخت کلیسای کاتولیک کوچکترین کشور دنیا چه جور جاییه؟ این کشوری که پیاده میتونی همهاش رو زیر یه ساعت بچرخی، البته اگه کسی نباشه و خلوت باشه، چرا اصلا کشوره؟ چرا و چطوری شده یکی از بزرگترین مجموعههای آثار هنری در دنیا؟ چرا چند میلیون آدم در سال میرن یه کشور […]
نویسنده: علی بندری در ماه ژوئن ۱۸۶۲ حدود ۱۶۰ سال پیش یک سیاستمدار ۴۷ ساله آلمانی رفت در مهمونی دیپلماتها در لندن شرکت کرد. این آقا میگیم آلمانی ولی اون موقع آلمانی وجود نداشت اهل پروس بود. قبلا سفیر پروس بود در سن پترزبورگ مدتی هم در مجمع عمومی کنفدراسیون که چیزیه مثل سفیر […]
نویسنده: علی بندری دو قرن و اندی صفویان در ایران حکومت کردن، قرن هفده اما قرن بیثباتی بود. صفویه فروپاشید، افشاریه اومد، افشاریه رفت، زندیه اومد تا بعد میرسیم به قرن ۱۸ و دوباره یه پادشاهی طولانی و قدرتمند در ایران به نام قاجارها. میخوایم یه نگاه دقیقتری میخوایم بکنیم به اون قرن پرآشوب و […]
نویسنده: بهجت بندری، علی بندری نوشتن برای چیه؟ من خیلی به نوشتن فکر میکنم. به اینکه این کار نوشتن. منتقل کردن فکر از ذهن من به ذهن شما، اینکه این چه اثری میتونه بگذاره؟ یک اثرش اینه که اطلاعاتی به شما بده که قبلا نداشتی. شما رو متوجه چیزی کنه که قبلا متوجهش نبودی. اما […]
نویسنده: بهجت بندری، علی بندری در یادداشت قبل که تاریخ آمریکای مدرن رو تعریف میکردیم گفتیم بریتانیاییها از سالهای ۱۶۰۰ رفتن به آمریکای شمالی و ظرف ۱۲۰ سال تونستن بالاخره سیزده تا مستعمره نشین اونجا آباد کنن همه در ساحل شرقی آمریکا. و بعد همین سیزده تا گفتن که ما نمیخوایم جزو بریتانیا باشیم و […]
نویسنده: بهجت بندری, علی بندری آمریکا چطور شکل گرفت؟ اساس ایالات متحده آمریکا از ۱۳ مستعمرهی بریتانیا در خاک آمریکا درست شده. اینها یه سری ایالت بودن جمع شدن متحد شدن با هم شدن ایالات متحده امریکایی که امروز ۵۰ تا ایالته. از ۱۳ شروع شد. در قرن ۱۸ در ۱۷۷۶ سیزده تا بودن […]
نویسنده: علی بندری جیمی کارتر چه جور رئیس جمهوری بود؟ کارتر به عنوان Outsider یا خارج از حلقهی مردان سیاست رییس جمهور شد. از یک خانواده کشاورز مسیحی در جورجیا. مسیحی نه فقط به این عنوان که یکشنبه کلیسا برن، بیشتر از این حد. یه مسیر شغلی رو شروع کرد در نیروی دریایی با طراحی […]
خلاصه کتاب مافیای بمب افکن جنگ پرتلفات و پر دامنهای مثل جنگ جهانی دوم رو میشه از زاویههای مختلف دید. میشه هزار تا داستان مختلف جز داستان هیتلر و آلمان نازی رو لابه لای تمام پیچیدگیهاش پیدا کرد که هر کدوم چیزهایی به ما نشون میدن. چیزهایی دربارهی نقش آدمها در اتفاقات بزرگ، دربارهی ایدهها […]
دانشی که ما از رویدادهای تاریخی داریم کامل نیست چون شواهد و مستنداتی هم که وجود دارن نمیتونن به صورت کامل تصویر یکپارچهای از رویدادهای تاریخی بدن، هیچ مورخی هم نمیتونه به تمام شواهد مرتبط با یک واقعهی تاریخی دسترسی داشته باشه. شاید بهترین کاری که مورخ بتونه انجام بده این باشه که سعی کنه […]
۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ اسلحهها ساکت شدن و جنگ بعد از چهار سال و چندماه تموم شد اما تاثیرش تا بعد و تا امروز که بیشتر از صد سال ازش میگذره برقراره. جنگ جهانی اول دنیا رو جوری تغییر داد که هیچکس تصورش رو نمیکرد. این جنگ اونطور که همون موقع میگفتن راه افتاد که فیصلهای […]
«ترکیهی افتضاح، در حال فروپاشی، مستهلک و آس و پاس» این توصیف چرچیل است از ترکیه. البته دقیقتر توصیف چرچیل است از عثمانی پیش از شروع جنگ اول. چطور عثمانی مرد بیمار اروپا با چنین حال نزاری وارد جنگ جهانی اول شد و چرا در این جنگ با آلمانها متحد شد؟ برای پاسخ نگاهی کردم […]
خلاصه کتاب لحظه تاسیس هند India’s Founding Moment هند کشور شگفتانگیزی است. کشوری پهناور با مردمانی که با دهها زبان مختلف صحبت میکنند و مذهبهای متفاوتی که هرکدام پیروان میلیونی دارند. هند از نظر جمعیت دومین کشور و از نظر وسعت هفتمین کشور دنیاست. حکومتش هم دموکراتیک است. یکی از جنبههای شگفتانگیز هند همین دموکراتیک […]
خلاصه کتاب عربستان از درون Inside the Kingdom عربستان سعودی کشوری است که بر پایههای نظام قبیلهای و سنتی شکل گرفته اما بر خلاف انتظار توانسته در دنیای امروز به بقایش ادامه دهد. چه چیزی عربستان را سرپا نگهداشته و چطور این کشور هنوز پابرجاست؟ رابرت لیسلی نویسنده کتاب عربستان از درون تاریخ سیاسی و […]
در قرن بیستم جهان دستخوش تحولات بزرگی بود. دو جنگ ویرانگر جهانی، فرود انسان بر روی ماه، پیشرفتهای بیشمار در علم و تکنولوژی، هولوکاست، تشکیل سازمان ملل متحد، جنبشهای متعدد حقوق مدنی و حقوق زنان، … اما این لیست بدون اشاره به یکی از مهمترین اتفاقات سیاسی قرن کامل نخواهد شد: فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی. […]
تاریخ رو معمولاً روی یک نقشهی بزرگ میخونیم. داستان کشورها و جنگها و شاهان و فرماندهان و آدمهای مهم و تصمیمات بزرگ و اتفاقات اثرگذار رو بررسی میکنیم و به کمک اونها تصویری از دنیایی میسازیم که ندیدیم. با این امید که بهتر بفهمیمش. اما همهی تاریخ این نبوده و نیست. تاریخ به جز اینها […]
در خلاصه کتاب صلحی که همه صلحها را بر باد داد، که در اپیزود ۱۰ پادکست بیپلاس تعریف کردیم، به فردی به نام تی. ای. لورنس اشاره کردیم. آدمی که او را بیشتر به اسم لورنس عربستان میشناسیم. درباره شجاعت و هوش لورنس هم مطالب زیادی وجود دارد و هم فیلم معروفی ساخته شده؛ اما […]
خلاصه کتاب آیشمن در اورشلیم (Eichmann in Jerusalem) کتاب آیشمن در اورشلیم یکی از کتابهای مهم دربارهی تبعات جنگ جهانی دوم و هالوکاست است که هنوز و بعد از گذشت شصت سال موضوع گفتگوست. این کتاب در اصل گزارش هانا آرنت است از دادگاه آدولف آیشمن و آنچه قبل از آن اتفاق افتاد. اما آرنت […]
با کریستفر رابرت براونینگ در اپیزود چهلم پادکست بیپلاس، «آدمهای معمولی»، آشنا شدیم. سوال اساسیای که در این اپیزود مطرح شد این بود که چطور افرادی از طبقهی متوسط تحت تاثیر آمیزهای از انگیزهها تونستن مرتکب جنایت بشن؟ در نامه سیام از خبرنامههای بیپلاس به این سوال جواب دادیم. خلاصهای از نامه سیام رو اینجا […]
خلاصه کتاب مقبره لنین: آخرین روزهای امپراتور شوروی (Lenin’s tomb) کتاب “مقبره لنین: آخرین روزهای امپراتور شوروی” داستان تغییری است که در قلب و ذهن آدمهای ساکن اتحاد جماهیر شوروی اتفاق افتاد، تغییرهای بزرگی که نتیجه تغییرهای کوچکتر بودند. تغییری که به پایان جنگ سرد منجر شد. روایت کتاب تصویر انسانیتری از تاریخ تحولات سیاسی […]
خلاصه کتاب توپهای ماه اوت (The Guns of August) ریشهی بسیاری از اتفاقات قرن بیستم و حتی قرن بیست و یکم را میشود در گلولهای جستجو کرد که باعث شروع جنگ جهانی اول شد. ما چقدر دربارهی این جنگ بزرگ و تاریخساز میدانیم؟ کتاب توپهای ماه اوت کتاب تاریخی است و از آن کتابهای تاریخی […]
خلاصه کتاب صلحی که همه صلحها را بر باد داد کتاب صلحی که همه صلحها را بر باد داد با جزئیات به بررسی فروپاشی امپراطوری عثمانی در جریان جنگ جهانی اول میپردازه و تاثیری که این فروپاشی بر وضعیت خاورمیانه امروزی گذاشته. جنگ جهانی اول که بهش میگفتن جنگ بزرگ قرار بود جنگی باشه که […]
خلاصه کتاب چنگیزخان و ساخت دنیای مدرن داستان چنگیزخان و امپراطوری قدرتمندی که بنیان گذاشت شایستهی این است که یک بار دیگر و از نگاهی جدید دیده شود. نام چنگیز خان برای ما یادآور جنگهای خونین برای مال و جان و قلمرو است اما آیا کارهای چنگیز خان و تاثیرش در تاریخ تنها همین است؟ […]
خلاصه کتاب تاریخ نمک خیلی از چیزهایی که ما به سادگی هر روز ازشون استفاده میکنیم، در طول تاریخ مسیر پر ماجرایی رو اومدن تا به این تعریف و مصرف سادهی امروزی رسیدن. نمونهش همین کریستالهای سفید کلراید سدیم که بهش میگیم نمک. چه جنگها که سر همین نمک به راه نیفتاده و چه تمدنهایی […]
خلاصه کتاب تاریخ جهان در شش لیوان بعضی از نوشیدنیها نقششان در تاریخ بشر بیشتر از رفع تشنگی بوده و اثراتشان روی دورههای تمدن بشری گسترده و عمیق است. کتاب تاریخ جهان در شش لیوان از تام استندج، تاریخ جهان را از خلال بررسی داستان شش نوشیدنی محبوب جهان یعنی آبجو، شراب، قهوه، چای، کوکاکولا […]