skip to Main Content
چرا کتاب توسعه‌ فردی می‌خوانم و کتاب موفقیت نمی‌خوانم؟

چرا کتاب توسعه‌ فردی می‌خوانم و کتاب موفقیت نمی‌خوانم؟

یک پرسش ساده

گاهی دوستانم از من می‌پرسند که چرا کتاب‌های توسعه‌ فردی می‌خوانی؟ چرا وقتت را برای کتاب‌های زرد تلف می‌کنی؟ و پرسش‌های مشابه. هیچ‌وقت نتوانستم خیلی روشن و دقیق به این سوال‌ها جواب بدهم. این یادداشت تلاشی است برای اینکه برای خودم هم روشن‌تر کنم که چرا سراغ کتاب‌های توسعه‌ فردی می‌روم (و چرا در بی‌پلاس به این کتاب‌ها هم می‌پردازیم).

نویسنده: عباس سیدین

چند مدل کتاب داریم؟

مورتیمر آدلر نویسنده‌ کتاب «چطور کتاب بخوانیم» که در اپیزود ۳۹ پادکست بی‌پلاس خلاصه‌ی کتابش را گفتیم در یک تقسیم‌بندی ابتدایی کتاب‌ها را (کتاب‌های غیر داستانی را) به دو دسته‌ی خیلی کلی تقسیم می‌کند: کتاب‌هایی برای مطلع شدن و کتاب‌هایی برای فهمیدن. کتاب‌هایی را می‌خوانیم تا درباره‌ی موضوعی اطلاعاتی را کسب کنیم؛ و کتاب‌های دیگری را می‌خوانیم تا از چیزی، از مفهومی سر در بیاوریم (البته در همین کتاب‌های دسته‌ی دوم هم طبیعتاً از چیزهایی مطلع می‌شویم که شاید قبل‌تر ندانیم). 

خلاصه کتاب چطور کتاب بخوانیم را بشنوید

کتاب‌های توسعه‌ فردی در دسته‌ی دوم قرار می‌گیرند، با قید این نکته که در یک کتاب توسعه‌ی فردی همیشه یک جنبه‌ی عملی هم وجود دارد. به عبارت دیگر، اگر بخواهم یک تعریف خیلی گل‌وگشاد از یک کتاب توسعه‌ی فردی بدهم کتابی است که به من کمک می‌کند تا از طریق فهمیدن مجموعه‌ای از موضوعات و کسب دسته‌ای از اطلاعات، یک مشکل عملی را در زندگی و کارم حل کنم. (هدفم در اینجا ارائه‌ی یک تعریف دقیق برای این کتاب‌ها نیست، بنابراین یک توصیف کلی -به‌جای یک تعریف دقیق- فعلاً‌ کار ما را راه می‌اندازد.)

تکلیف کتاب‌های دسته‌ی اول تقریباً روشن است. اما کتاب‌های دسته‌ی دوم -که کتاب‌های توسعه‌ فردی هم جزو آنها هستند- دو تا مسئله را به همراه دارند. حالا ببینیم این مسئله‌ها ریشه‌شان کجاست و چی هستند.

 

زندگی کوتاه است و پیچیده

هر دو مسئله از این واقعیت ناشی می‌شود که زندگی هم کوتاه است و هم پیچیده. یعنی اول اینکه زمان و توان من برای خواندن محدود است و دوم اینکه خیلی چیزها هست که نمی‌دانم که باید بدانم!

دلیل اول برای من چنین معنایی دارد: اینکه من زمان و توان خواندن محدود و مشخصی دارم فقط به من محدود نمی‌شود. این مساله‌ی همه است. ما نمی‌توانیم همه‌ی کتاب‌هایی را که فکر می‌کنیم برایمان مفید یا لازم باشد بخوانیم. موضوع هم فقط زمان نیست. من توان ذهنی محدود و مشخصی دارم و طبیعتاً خیلی موضوعات و حرف‌ها هست که شاید فهمیدنش برایم سخت یا حتی غیرممکن باشد. بنابراین به کمک نیاز دارم. 

 

توان و ذهن محدود یعنی چی؟

مثلاً من می‌توانم سعی کنم که درباره‌ی سازوکار فعالیت مغز بخوانم تا بفهمم موضوع تمرکز از کجا نشات می‌گیرد و چرا آدم‌ها در تمرکز کردن انگار مشکل دارند. اگر عصب‌شناس باشم یا روان‌شناس، این اصلاً بخشی از کار من است. اما من که نه عصب‌شناسم و نه روان‌شناس و نه وقت و توان مطالعه‌ی این حجم بزرگ از دانش را دارم. اینجاست که کتاب‌هایی مثل تمرکز، که در اپیزود ۱۱پادکست بی‌پلاس خلاصه‌اش را تعریف کردیم، و کار عمیق که در اپیزود ۲۲ گفتیم به کار می‌آیند. اینها کتاب‌هایی هستند که بخشی از این دانش را به شکلی قابل فهم به من منتقل می‌کنند. از یک جهت آن‌قدر غرق در مباحث فنی و پیچیدگی‌های تحقیقاتی نمی‌شوند که جنبه‌ی عملی ماجرا از دست من خارج شود، و از طرف دیگر آن‌قدر هم موضوع را جدی می‌گیرند که راه‌حل‌های یک خطی و ناکارآمد ارائه نکنند. پس به کتاب‌هایی نیاز دارم که بخشی از دانش مورد نیاز من را به زبانی جدی ولی قابل فهم به دست من برسانند.

خلاصه کتاب تمرکز را بشنوید

خلاصه کتاب کار عمیق را بشنوید

 

چیزهایی که نمی‌دانم که باید بدانم

اما دلیل دوم: چیزهایی هست که نمی‌دانم که باید بدانم! من هیچ ایده‌ی روشنی ندارم که زمان شروع یک کار چه تاثیری در انجامش دارد (حرفی که کتاب کی در اپیزود ۳۷ می‌زند). یا اینکه اصلاً تا حالا به این موضوع برنخورده‌ام که کتاب‌های مختلف را می‌توان -و باید- به روش‌های مختلفی مطالعه کرد (موضوعی که نویسنده‌ کتاب «چطور کتاب بخوانیم» در اپیزود ۳۹ به آن می‌پردازد).

خلاصه کتاب کی؛ ترفندهایی برای زمانسنجی عالی را بشنوید

 پس این کتاب‌ها می‌توانند دریچه‌ای بشوند برای ورود به یک دنیای جدید و البته از زاویه‌ای عمل‌گرایانه. یا یک مثال عمیق‌تر: من نمی‌دانم چرا آدم‌های مختلف -با فرض اینکه بحث غرض‌ورزی و/یا مغالطه در میان نباشد- نمی‌توانند بر سر اهمیت یک موضوع توافق کنند. چرا برای بعضی‌ها آزادی مهم‌تر است و برای بعضی دیگر امنیت؟ و اصلاً تصوری ندارم که روان‌شناسی و شخصیت در این ماجرا اولاً نقش دارد و دوماً چه نقشی دارد. تصورم احتمالاً این است که هرکس که مثل من فکر نمی‌کند حتماً این استدلال‌ها را نمی‌فهمد و در نتیجه ابله است! کتابی مثل «ذهن درستکار» در اپیزود ۳۵ سرنخی به من می‌دهد که دست کم از یک زوایه‌ی خاص بتوانم این موضوع را به شکلی برای خودم صورت‌بندی کنم.

خلاصه کتاب ذهن درستکار را بشنوید

همان‌طور که از این مثال آخری بر می‌آید، شاید بتوان گفت خواندن هر کتابی با این هدف، توسعه‌ی فردی است. از بحث دور نشوم!

این کتاب‌ها خلاصه و نتیجه‌ی بحث‌هایی پیچیده‌تر را به من می‌دهند که بتوانم در درجه‌ی اول مشکل عملی زندگیم را حل کنم. و در درجه‌ی بعد، با تشویق من به مطالعه‌ی بیشتر در آن حیطه‌ها، نگاه دقیق‌تری به دنیای اطرافم داشته باشم.

 

چرا کتاب موفقیت نمی‌خوانم؟

بگذارید این کتاب‌ها را کمی -اگر نه تعریف- توصیف کنم. منظور من از کتاب موفقیت کتابی است که به دنبال نشان دادن راه میان‌بر است. کتابی که هدفش این نیست که خواننده با فهمیدن موضوعی یا با آشنا شدن با دانشی بتواند راه حل عملی بهتری برای مسایلش پیدا کند، بلکه می‌خواهد در پشتی یا میان‌بری نشان دهد که زود به مقصد برسد. با این کتاب‌ها دو تا مشکل دارم.

اول اینکه در دنیای واقعی هیچ چیز آن‌قدر ساده نیست که یک راه حل یک خطی داشته باشد.

دوم اینکه صرف دانستن یک فرمول و یک راه حل لزوماً مشکل من را حل نمی‌کند.

 

چرا راه حل یک خطی جواب نمی‌دهد؟

مشکل از اینجا می‌آید که در خیلی از این کتاب‌ که عموماً به نام کتاب موفقیت می‌شناسیم نویسنده -در بهترین حالتش- صرفاً دارد تجربه‌ی شخصی خودش را به دیگران بسط می‌دهد یا -در بدترین حالتش- هدفش ایجاد و القای یک نوع انرژی و سرخوشی و حال خوش است: «بشتابید که راه حل مشکل اینجا است! همین چند ده صفحه را بخوانید و عمل کنید!» 

اما دنیای واقعی خیلی خیلی پیچیده‌تر از اینها است که یک فرمول بتواند مسائل پیچیده‌ی من را حل کند.

 

پیچیدگی باز هم بیشتر

مشکل دوم، پیچیدگی را باز هم بیشتر می‌کند. اگر حتی فرض کنیم که برای مشکل من راه حلی کوتاه و مختصر و مفید وجود داشته باشد، دانستن آن راه حل کوتاه اصلاً تضمین نمی‌کند که من بتوانم آن را عملی کنم. 

من آدمی‌زاد نیاز به درک عمیق‌تری دارم. هم باید راه حل را بدانم -اگر اصلاً راه حل کوتاهی وجود داشته باشد- هم باید آن را عمیقاً‌ لمس کنم، و هم باید بتوانم آن را با دیگر جنبه‌های زندگیم و چیزهای دیگری که از دنیا می‌دانم در یک ساختار منسجم مرتبط کنم تا شانسی برای عملی کردن آن راه حل داشته باشم.

یک بار به شوخی به علی گفتم که من از کتابی که در عنوانش عدد باشد خوشم نمی‌آید! هفت عادت، ده پله، ۲۰ ساعت و… این شوخی از همینجا می‌آید.

 

  • عکاس تصویر مطلب پائول سزارویسکی است و من عکس را از Unsplash برداشتم.
فرمول؛ قوانین جهانی موفقیت کتاب زرد یا بنفش؟
فرمول؛ قوانین جهانی موفقیت کتاب زرد یا بنفش؟

نویسنده: عباس سیدین تعریف باراباشی از موفقیت  کتاب فرمول قوانین جهانی موفقیت در اولین نگاه دارد حرف بیش از حد بیشتر بخوانید

5cc1328a2400003200e46184
چرا مالکوم گلدول نویسنده‌ی خطرناکی است؟

نویسنده: بهجت بندری چرا مالکوم گلدول از برگشتن به وضعیت عادی بعد از کرونا صحبت می‌کند؟ مالکوم گلدول بعد از بیشتر بخوانید

خلاصه کتاب اصل گرایی
نگاهی دیگر به کتاب اصل‌گرایی

اصل گرایی: لازم ولی ناکافی خلاصه کتاب اصل‌گرایی را در اپیزود ۳۸ پادکست بی‌پلاس تعریف کردیم. نویسنده‌ کتاب آقای رابرت بیشتر بخوانید

یک نظر
  1. متاسفانه تو حوزه منابع انسانی ؛ عناوین دوزاری کتاب زرد ، شده لقلقه دهن چند تا آدمی که طوطی وار این حرفها رو تکرار میکنن شده و به بهانه های روان شناسی نوین ،بعضا بسیاری از انسانهای نخبه رو با انگ های منفی نگری و هزار بهانه بی خود می چزونن . جوری میگن خواستن توانستنه انگار خودشون انسانهای موفق و شادی هستند
    . ولی کافی ده دقیق باهاشون حرف بزنی تا ببینی اونها به جز سی دی راز و مجله مو… هیچی نخوندن . خرد همیشه یارتون .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

×Close search
Search